Zez (Strabismus)
Zez (łac. strabismus) to stan, w którym oczy nie są ustawione równolegle — jedno oko patrzy prosto, a drugie odchyla się do wewnątrz, na zewnątrz, ku górze lub w dół. Może być stały lub pojawiać się okresowo, dotyczyć zawsze tego samego oka lub „skakać" między oczami.
Zez dotyczy 1,3–5,7% dzieci. Okresowe odchylenie oczu u zdrowych noworodków jest zjawiskiem częstym i samo w sobie nie powinno niepokoić: prawidłowa koordynacja ruchów obu oczu pojawia się około drugiego miesiąca życia, a pełna fuzja motoryczna powinna być rozwinięta u wszystkich niemowląt od czwartego miesiąca. Każdy zez stwierdzony po tym wieku wymaga pełnego badania okulistycznego.
Większość przypadków zeza u dzieci ma podłoże rozwojowe albo wynika z towarzyszącej wady refrakcji. Nieleczony zez może prowadzić do rozwoju ambliopii, ponieważ mózg zaczyna ignorować obraz z odchylającego się oka.
Rozpoznaniem i doborem postępowania — od ćwiczeń ortoptycznych, przez korekcję okularową, po ewentualne leczenie zabiegowe — zajmuje się zespół okulisty i ortoptysty po pełnym badaniu.
Jak to wygląda w ocu•vio
Jeśli podejrzewasz u dziecka zez, pierwszym krokiem jest zawsze wizyta u okulisty — ocu•vio nie diagnozuje ani nie koryguje ustawienia oczu. Gdy dziecko ma już opiekę specjalisty, ocu•vio może być przyjemnym dopełnieniem domowej rutyny wzrokowej — zawsze po konsultacji z osobą prowadzącą.
Najczęstsze pytania
Czy każde odchylenie oka u niemowlęcia to zez?
Nie zawsze — okresowe odchylenia u zdrowych noworodków są częste, a pełna fuzja motoryczna powinna być rozwinięta u wszystkich niemowląt od czwartego miesiąca życia. Każdy zez stwierdzony po tym wieku wymaga pełnego badania okulistycznego.
Czy zez ustępuje sam?
Rzadko i nie należy na to liczyć — im wcześniej rozpoczęte odpowiednie postępowanie, tym lepsze rokowanie dla rozwoju widzenia obuocznego.
Czy zez i ambliopia to to samo?
Nie — zez dotyczy ustawienia oczu, ambliopia dotyczy jakości widzenia jednym okiem; zez jest jedną z możliwych przyczyn ambliopii, ale nie jedyną.
Pojęcia pokrewne
Źródło: Polskie Towarzystwo Okulistyczne, Sekcja Okulistyki Dziecięcej i Leczenia Zeza, Wytyczne postępowania w zezie, 2021.
Wróć do słownika pojęćNiniejsza pozycja słownikowa pełni funkcję wyłącznie edukacyjną. Platforma ocu•vio nie jest wyrobem medycznym w rozumieniu przepisów prawa — nie diagnozuje, nie leczy i nie koryguje wad wzroku ani chorób oczu. Misje cyfrowe i materiały PDF pełnią funkcję rekreacyjno-relaksacyjną, wspierając codzienną higienę cyfrową i zdrowe nawyki przed ekranem. Treści słownika nie zastępują konsultacji ze specjalistą.