Zasłanianie (Obturacja)
Zasłanianie to metoda postępowania w niedowidzeniu polegająca na czasowym przysłonięciu oka lepiej widzącego, tak aby dziecko przez ten czas patrzyło okiem słabszym.
Sens jest prosty: oko, które na co dzień mózg spycha na dalszy plan, dostaje szansę na pracę. Zasłonka trafia więc zawsze na oko sprawniejsze — to bywa dla rodziców zaskakujące i warto to od razu wyjaśnić.
Zasłanianie stosuje się dopiero wtedy, gdy sama korekcja okularowa okazała się niewystarczająca, po okresie kilkumiesięcznej obserwacji w dobranych okularach. Rekomendowany czas to zwykle dwie, cztery lub sześć godzin dziennie, zależnie od głębokości niedowidzenia, i skraca się go w miarę poprawy. Schemat ustala lekarz okulista lub ortoptystka — nie jest to decyzja, którą podejmuje się w domu.
Kilka rzeczy, które warto wiedzieć.
Ryzyko tak zwanego niedowidzenia odwrotnego, czyli pogorszenia widzenia w oku zasłanianym, przy prawidłowo dobranej korekcji jest bardzo małe.
Rodzaj zajęcia w czasie zasłaniania nie został rozstrzygnięty — porównywano aktywności z bliska i z dali i nie wykazano różnicy w tempie poprawy. Nie znaczy to jednak, że oko ma w tym czasie nic nie robić: sens zasłaniania polega właśnie na tym, żeby odsłonięte oko było używane.
Odstawianie nie następuje z dnia na dzień. Przeprowadza się je stopniowo, w okresie dwóch–trzech miesięcy lub dłuższym, ze względu na ryzyko nawrotu.
Zasłanianie ma swój koniec. Gdy ostrość wzroku przestaje się poprawiać przy dwóch kolejnych kontrolach, uznaje się osiągnięty poziom za docelowy. Utrzymywanie zasłaniania mimo braku poprawy określa się jako terapię uporczywą i nie jest rekomendowane.
Zasłanianie jest postępowaniem prowadzonym przez specjalistę — ocu•vio go nie prowadzi, nie ustala schematu i nie zastępuje kontroli. O tym, co dziecko robi w czasie zasłaniania, decyduje wyłącznie osoba prowadząca.
Najczęstsze pytania
Które oko się zasłania?
Zawsze to lepiej widzące. Chodzi o to, żeby oko słabsze, na co dzień spychane przez mózg na dalszy plan, dostało szansę na pracę.
Ile godzin dziennie trwa zasłanianie?
Rekomendowany czas to zwykle dwie, cztery lub sześć godzin dziennie, zależnie od głębokości niedowidzenia, i skraca się go w miarę poprawy. Schemat ustala okulista lub ortoptystka.
Czy w czasie zasłaniania trzeba robić coś konkretnego?
Porównywano aktywności z bliska i z dali i nie wykazano różnicy w tempie poprawy. Ważne jest natomiast samo używanie odsłoniętego oka — nie chodzi o to, żeby nic w tym czasie nie robiło.
Kiedy zasłanianie się kończy?
Gdy ostrość wzroku przestaje się poprawiać przy dwóch kolejnych kontrolach, uznaje się osiągnięty poziom za docelowy. Odstawianie przeprowadza się stopniowo, przez dwa–trzy miesiące lub dłużej, ze względu na ryzyko nawrotu.
Czy zasłanianie może pogorszyć widzenie w lepszym oku?
Ryzyko tak zwanego niedowidzenia odwrotnego, przy prawidłowo dobranej korekcji, jest bardzo małe.
Pojęcia pokrewne
Źródło: Polskie Towarzystwo Okulistyczne, Sekcja Okulistyki Dziecięcej i Leczenia Zeza, Wytyczne dotyczące postępowania w przypadku niedowidzenia u dzieci, 2021.
Wróć do słownika pojęćNiniejsza pozycja słownikowa pełni funkcję wyłącznie edukacyjną. Platforma ocu•vio nie jest wyrobem medycznym w rozumieniu przepisów prawa — nie diagnozuje, nie leczy i nie koryguje wad wzroku ani chorób oczu. Misje cyfrowe i materiały PDF pełnią funkcję rekreacyjno-relaksacyjną, wspierając codzienną higienę cyfrową i zdrowe nawyki przed ekranem. Treści słownika nie zastępują konsultacji ze specjalistą.