Dekompensacja

Dekompensacja to moment, w którym mechanizm kompensacyjny przestaje wystarczać — układ, który dotąd radził sobie z jakąś nieprawidłowością bez objawów, przestaje nad nią panować i pojawiają się dolegliwości.

W kontekście widzenia pojęcie odnosi się najczęściej do zeza ukrytego. Utrzymywanie oczu w prawidłowym ustawieniu wbrew ich naturalnej tendencji wymaga stałego wysiłku, choć zupełnie nieświadomego. Dopóki rezerwa tego wysiłku jest wystarczająca, nic się nie dzieje. Kiedy się kurczy, zaczynają pojawiać się objawy.

Typowe okoliczności, w których to następuje: długotrwała praca z bliska, przemęczenie, choroba, stres, niewyspanie, a u dzieci — nagły wzrost obciążenia wzrokowego, jaki przynosi początek roku szkolnego.

Objawy bywają niespecyficzne i łatwo przypisać je czemuś innemu: bóle głowy pod koniec dnia, zmęczenie przy czytaniu, gubienie linijek w tekście, okresowe rozmywanie się liter, niechęć do zadań wymagających patrzenia z bliska. Zbiorczo określa się je jako objawy astenopijne.

Istotne jest to, że dekompensacja nie oznacza pogorszenia samego wzroku. Ostrość widzenia może pozostać taka sama — zmienia się to, ile pracy kosztuje utrzymanie prawidłowego, pojedynczego obrazu.

Zdekompensowany zez ukryty jest jedną z sytuacji, w których wytyczne dopuszczają zastosowanie korekcji pryzmatycznej jako alternatywy dla zabiegu operacyjnego.

Najczęstsze pytania

Pojęcia pokrewne